काठमाडौं, ११ कार्तिक । भान्सामा ठाउँ कम हुँदा मानिसहरू प्रायः फ्रिजको माथिल्लो भागलाई सामान राख्ने ठाउँको रूपमा प्रयोग गर्न थाल्छन्। त्यहाँ भाँडाहरू, तेलका बोतलहरू, खाजा, पाउरोटीदेखि लिएर सरसफाइका सामग्रीहरूसम्म राख्ने गरिन्छ। यद्यपि यो ठाउँ सामान राख्नका लागि उपयुक्त जस्तो देखिन सक्छ, तर वास्तवमा यहाँ जे पायो त्यही राख्नु उचित हुँदैन। यहाँ केही विशेष वस्तुहरू राख्दा तिनको गुणस्तर बिग्रन सक्छ भने अन्य केही वस्तुहरूले घरभित्र सुरक्षा जोखिमसमेत निम्त्याउन सक्छन्।
फ्रिजको माथिल्लो भाग सधैं तातो रहन्छ र त्यहाँको तापक्रममा पनि उतार-चढाव आइरहन्छ। यस कारणले गर्दा केही वस्तुहरू छिट्टै बिग्रन सक्छन्। साथै, यदि फ्रिजका भेन्टहरू अर्थात् हावा आवतजावत हुने ठाउँहरू कुनै वस्तुले छोपिएमा यसको कार्यक्षमतामा नकारात्मक असर पर्न सक्छ। त्यसैले, फ्रिजको माथि सामान राख्दा विशेष सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ।
वाइन र अन्य मादक पेय पदार्थहरू
धेरै मानिसहरू वाइन वा अन्य मादक पेय पदार्थका बोतलहरू फ्रिजको माथि राख्ने गर्छन्। तर, यस ठाउँमा हुने तापक्रमको उतार-चढाव र गर्मीले ती पेय पदार्थको गुणस्तरमा असर पार्न सक्छ। यसले तिनको स्वाद र उपभोग गर्न सकिने समयावधि (शेल्फ लाइफ) दुवैमा प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले, यस्ता बोतलहरूलाई फ्रिजको माथि नराख्नु नै उचित हुन्छ।
खाना पकाउने तेल र मसलाहरू
खाना पकाउने तेललाई फ्रिजको माथि राख्ने गल्ती नगर्नुहोस्। विशेष गरी पारदर्शी बोतलमा राखिएको तेलमा ताप र प्रकाशको असर पर्न सक्छ। फ्रिजबाट निस्कने तापले तेलको गुणस्तर र स्वाद बिगार्न सक्छ। त्यहाँ राखिएका मसलाहरूको हकमा पनि यही कुरा लागू हुन्छ; तापका कारण तिनले आफ्नो स्वाद र गुणस्तर गुमाउन सक्छन्।
रेफ्रिजरेटरका भेन्टहरू (हावा आउजाउ गर्ने ठाउँ) नछोप्नुहोस्
रेफ्रिजरेटरको माथि त्यस्ता सामानहरू राख्नु हुँदैन जसले यसका भेन्ट वा हावा निस्कने बाटोहरू छोप्ने गर्छन्। हावाको बहाव रोकिँदा फ्रिजभित्रको तापक्रममा उतार-चढाव आउन सक्छ, जसले गर्दा खानालाई राम्रोसँग सुरक्षित राख्न बाधा पुग्न सक्छ। त्यसैले, रेफ्रिजरेटरको माथिको ठाउँ सकेसम्म खाली राख्नु नै उचित हुन्छ।
पाउरोटी
फ्रिजको माथि राखिएको पफ तातोपनका कारण छिट्टै नरम हुन सक्छ र यसको कुरकुरेपन हराउन सक्छ। त्यसैगरी, तापक्रममा हुने उतार-चढावले पाउरोटी छिट्टै बासी हुन सक्छ। प्याकेजिङभित्र जम्मा हुने चिस्यानले पाउरोटी छिट्टै बिग्रिने वा त्यसमा ढुसी लाग्ने जोखिम बढाउँछ। पाउरोटीलाई चिसो र सुख्खा ठाउँमा राख्नु सबैभन्दा राम्रो हुन्छ।
सरसफाइका सामग्रीहरू
भान्सा वा घर सफा गर्ने अन्य सामग्रीहरू फ्रिजको माथि नराख्नुहोस्। यस्ता सामग्रीहरू बालबालिकाको पहुँचबाट टाढा राख्नु अत्यन्त आवश्यक छ, तर फ्रिजको माथिल्लो भाग यसका लागि उपयुक्त ठाउँ होइन। सरसफाइका सामग्रीहरू राम्रो हावा आवतजावत हुने र तातोबाट टाढा रहेको सुरक्षित ठाउँमा भण्डारण गर्नुपर्छ।
छिटो बिग्रने खाद्यवस्तुहरू
कतिपय मानिसहरूले किराना सामान वा खानेकुराहरू केही समयका लागि फ्रिजको माथि राख्ने गर्छन्। तर, फ्रिजभित्रको तापक्रमको तुलनामा यस ठाउँको तापक्रममा निकै उतार-चढाव आउन सक्छ। ताप र तापक्रममा हुने यस्तो परिवर्तनले खानेकुरा छिटो बिग्रिने सम्भावना बढाउँछ। त्यसैले, छिटो बिग्रने खालका खाद्यवस्तुहरू फ्रिजको माथि राख्नु हुँदैन।
माथि गह्रौं सामान नराख्नुहोस्
रेफ्रिजरेटरको माथिल्लो सतहलाई गह्रौं सामान राख्ने ठाउँ (शेल्फ) को रूपमा प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन। यसमा धेरै तौल राख्दा फ्रिजमा दबाब पर्न सक्छ। साथै, माथि राखिएका सामानहरू खसेर कसैलाई चोट लाग्न सक्छ। यसबाहेक, रेफ्रिजरेटरको सतह कोतरिने वा ड्यामेज (खाडल पर्ने) जोखिम पनि रहन्छ।
माइक्रोवेभ र टोस्टरजस्ता साना उपकरणहरू
माइक्रोवेभ र टोस्टरजस्ता भान्साका साना उपकरणहरूलाई फ्रिजको माथि राख्नु उचित हुँदैन। यी उपकरणहरूबाट निस्कने ताप र फ्रिज आफैँबाट उत्पन्न हुने ताप मिलेर दुवैको आयुमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। त्यसैले, यिनीहरूका लागि छुट्टै र उपयुक्त ठाउँ तोक्नु राम्रो हुन्छ।
प्लास्टिकका डिब्बाहरू
पलास्टिकका डिब्बा हरू बलियो देखिए पनि गर्मी र तापक्रमको उतार-चढावको निरन्तर सम्पर्कमा रहँदा समयसँगै कमजोर हुन सक्छन्। तिनीहरूलाई रेफ्रिजरेटरको माथि राख्नाले तिनीहरू फुट्ने, आकार बिग्रिने (वार्प हुने) वा क्षतिग्रस्त हुने प्रक्रियालाई तीव्र बनाउन सक्छ।
मैनबत्ती, सलाई र आगो टिप्न सक्ने (ज्वलनशील) वस्तुहरू
फ्रिजको माथि मैनबत्ती, लाइटर र सलाईजस्ता आगो टिप्न सक्ने (ज्वलनशील) वस्तुहरू राख्नु पटक्कै उचित हुँदैन। फ्रिजबाट निस्कने ताप र यस्ता ज्वलनशील वस्तुहरूको संयोगले आगलागीको जोखिम निम्त्याउन सक्छ। साथै, कागजका तौलिया (पेपर टावेल) र न्याप्किनजस्ता सामग्रीहरू पनि त्यहाँ नराख्नुहोला।
औषधिहरू
केही औषधिहरूलाई स्थिर तापक्रमको आवश्यकता पर्छ। अत्यधिक गर्मीले तिनको प्रभावकारितामा असर पार्न सक्छ। त्यसैले, औषधिहरूलाई फ्रिजको माथि राख्नुको सट्टा तिनको प्याकेजिङमा दिएका निर्देशनहरू अनुसार चिसो र सुख्खा ठाउँमा भण्डारण गर्नुपर्छ।
चिप्स र कुरकुरा खाजाहरू
चिप्स तथा अन्य कुरकुरा खाजाहरूलाई न्यानो ठाउँमा राख्दा तिनको कुरकुरेपन हराउन सक्छ र ती नरम हुन सक्छन्। साथै, तापले तिनमा भएका तेल र स्वाद बढाउने तत्वहरूलाई पनि असर गर्न सक्छ, जसले गर्दा तिनको स्वाद र बास्नामा परिवर्तन आउन सक्छ।
