असोज १४, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ अर्थात ‘एआइ’ को नाम परिवर्तन गर्ने घोषणा गरेका छन्।
उनले अमेरिकी सरकारले अबदेखि यसलाई आधिकारिक रूपमा “सुपर इन्टेलिजेन्स” भनेर सम्बोधन गर्ने बताएका छन्। ह्वाइट हाउसमा आयोजना गरिएको एक उच्चस्तरीय दिवाभोजका क्रममा ट्रम्पले यो घोषणा गरेका हुन्। उक्त कार्यक्रममा एलन मस्क, मार्क जुकरबर्ग, सुन्दर पिचाई र जेन्सेन हुआङजस्ता विश्वका प्रमुख प्रविधि नेतृत्वकर्ताहरूको उपस्थिति थियो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभालाई सम्बोधन गर्ने क्रममा ट्रम्पले पहिलो पटक “आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स” शब्दलाई प्रतिस्थापन गर्ने विचार अघि सारेको केही दिनपछि नै यो आधिकारिक घोषणा आएको हो।
मङ्गलबार उनले यो परिवर्तनलाई अमेरिकी सरकारी सञ्चारमा औपचारिक रूपमा समावेश गरिने सङ्केत गरे। विभिन्न रिपोर्टहरूका अनुसार, ट्रम्पले सङ्घीय विभाग र निकायहरूलाई आधिकारिक पत्राचार, सार्वजनिक सञ्चार, नीतिगत कागजात र अन्य गैर-कानुनी कागजातहरूमा “सुपर इन्टेलिजेन्स” र “एसआइ” शब्द प्रयोग गर्न निर्देशन दिने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरिसकेका छन्।
ट्रम्पले के भने?
दिवाभोजअघि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले यस प्रविधिलाई निकै व्यापक रूपमा व्याख्या गरे र संयुक्त राज्य अमेरिकामा यसको सम्भावित प्रभावमाथि जोड दिए। ट्रम्पले भने, “यो सबैभन्दा ठूलो कुरा हो- सायद अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो। यो इन्टरनेटभन्दा पनि धेरै ठूलो छ।”
उनले अमेरिकामा प्रविधिको क्षेत्रमा असाधारण विकास भइरहेको बताउँदै अर्को पुस्ताको कम्प्युटिङ तथा एआई प्रणालीमा हुने प्रगतिबाट देशले ठूलो लाभ लिन सक्ने उल्लेख गरे। उनले प्रविधिको तीव्र विकासलाई अघि बढाउँदै यसको दुरुपयोग रोक्न प्रशासनले ध्यान केन्द्रित गर्ने सङ्केत पनि गरे। ट्रम्पले थपे, “यी मोडलहरू निकै जटिल छन् र मलाई विश्वास छ कि यिनको प्रयोग असल कामका लागि गरिनेछ र जब त्यसो हुनेछैन, हामी तिनलाई नियन्त्रणमा लिन सक्षम हुनेछौँ।”
ट्रम्प किन एआईलाई ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ भन्न चाहन्छन्?
ट्रम्पले प्रस्ताव गरेको शब्दावली एआईको केवल नयाँ प्राविधिक परिभाषा मात्र होइन। उनले तर्क गरेका छन् कि “आर्टिफिसियल” (कृत्रिम) शब्दले यो प्रविधिलाई वास्तविक वा सक्षम हुनुपर्ने जति नभई कमसल वा कम क्षमताको भएको भान पार्छ। उनले यसअघि नै अमेरिकी कागजातहरूमा “आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स” को सट्टा “सुपर इन्टेलिजेन्स” शब्द प्रयोग गरिनुपर्ने बताएका थिए, यद्यपि यो परिवर्तन लागू गर्ने समय र प्रक्रिया सुरुमा स्पष्ट थिएन। अब ह्वाइट हाउसले सङ्घीय कार्यकारी निकायभित्र यस शब्दावलीलाई औपचारिक रूप दिने कदम चालेको छ।
यद्यपि, प्रविधि जगत्मा यसमा एउटा महत्त्वपूर्ण भिन्नता छ। “सुपर इन्टेलिजेन्स” एआई अनुसन्धानमा पहिले नै स्थापित शब्द हो र यसले सामान्यतया त्यस्ता काल्पनिक प्रणालीहरूलाई जनाउँछ, जसको बौद्धिक क्षमता विभिन्न क्षेत्रहरूमा मानिसको भन्दा निकै बढी हुन्छ। ह्वाइट हाउसको सन् २०२६ को आर्थिक प्रतिवेदनले पनि सुपर इन्टेलिजेन्सलाई एआईका विद्यमान स्वरूपहरूभन्दा फरक रूपमा हेरेको छ र यसको परिभाषाबारे अझै बहस भइरहेको उल्लेख गरेको छ।
ह्वाइट हाउसमा मस्क, जुकरबर्ग, पिचाई र हुआङसहितका दिग्गजहरू
ह्वाइट हाउसमा आयोजित दिवाभोज कार्यक्रमले प्रविधि उद्योगका कयौँ प्रभावशाली व्यक्तित्वहरूलाई एकै ठाउँमा ल्यायो। यस भेलामा टेस्ला र स्पेस-एक्सका प्रमुख एलन मस्क, मेटाका सीईओ मार्क जुकरबर्ग, गुगल का सीईओ सुन्दर पिचाई र एनभिडियाका सीईओ जेन्सेन हुआङ सहभागी थिए।
यस्तै, एन्थ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोडेई, ओपन-एआई का अध्यक्ष ग्रेग ब्रकम्यान र अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोस पनि उपस्थित थिए। माइक्रोसफ्टका सीईओ सत्य नडेला र एएमडी की सीईओ लिसा सु पनि यस बैठकमा सामेल थिए। यो बैठक एआईको तीव्र विस्तारमा मात्र नभई सुरक्षा, नियमन, डेटा सेन्टर र प्रविधि व्यवस्थापनमा उद्योगको जिम्मेवारीसँग सम्बन्धित विषयहरूमा केन्द्रित थियो।
